Жеңілдікті ипотекаға бөлінген 100 миллиард теңгенің қараша айының басында өңірлер 33,5 пайызын ғана игерген.
Мемлекеттiк жоспарлау жүйесiнiң төртiншi қағидасында: «Мемлекеттiк жоспарлау процесiне қатысушылардың өз құзыретi шегiнде алға қойылған мақсаттарға жету және елдiң даму проблемаларын шешу жолдары мен әдiстерiн таңдаудағы дербестiгi» деп көрсетілген. Бұл қағидатты «Баспана» инвестициялық компаниясы» мемлекеттік компаниясы ипотекалық нарықты қолдау құралдарына қолданатын болса, біз қаражатты игеру белсенділігінде үлкен айырмашылықты көреміз.
Бес облыста көпқабатты үйлердегі жаңа пәтерлердің жалпы санына бағдарлама бойынша мақұлданған несиелер саны 10 пайыздан асады, жеті облыста бұл көрсеткіш 3 пайыздан төмен.
Қараша айының басына дейін «7-20-25» бағдарламасы бойынша ипотекалық несие алуға 2,8 мың өтініш мақұлданды. Қазан айының басында көпқабатты үйлердегі 46,7 мың пәтер пайдалануға берілді. Орта есеппен Қазақстанда жаңадан салынып жатқан 100 пәтердің 6 пәтері «Баспана» инвестициялық компаниясының несиесі арқылы сатып алынады, бұл бағдарламаның әлеуетінен екі есеге жуық төмен.
Көптеген өңірлерде әкімдіктер мен даму бағдарламаларының операторлары арасындағы нашар үйлестіру дерті жалғасуда. Аурудың мәні «Аймақтар-2020» бағдарламасында сипатталған (құжаттың соңғы нұсқасы – 2016 ж.). Дәйексөз: «Тар ведомстволық көзқарасты ұстана отырып, бұл бағдарламалық құжаттар елдің 2020 жылға дейінгі кеңістіктік дамуының Болжамдық схемасында тұжырымдалған мемлекеттік өңірлік саясаттың басымдықтарына жеткілікті дәрежеде бағдарланбаған. Сонымен қатар, ағымдағы бағдарламаны сыни талдау құжаттарда оларда қарастырылған институционалдық және әкімшілік ресурстардың іс жүзінде өзара үйлестірілмегендігі анықталды.
Өңірлер тұрғын үй құрылысын мемлекеттік қолдау жүйесін аз пайдаланады. Бұрынғыдай ипотекалық несиенің 50 пайыздан астамы халықтың 16 пайыздан азы тұратын Алматы мен Астанада шоғырланған.
«7-20-25» бағдарламасы бойынша несиелердің шоғырлану деңгейі бұдан да жоғары. Екі ірі мегаполистің үлесіне ақшалай түрде берілген несиелердің 68%-ы (33,5 млрд теңгенің 22,7 млрд теңгесі) және мақұлданған өтінімдердің саны бойынша 58%-ы (2,8 мыңның 1,6 мыңы) тиесілі.
Мемлекеттік қолдау ресурстарын игерудегі аймақтық диспропорцияның себептерінің бірі «Баспана» ипотекалық ұйымының баға диапазонында сапалы ұсыныстардың жоқтығы болып табылады. Мемлекет басшысының Жолдауын іске асырудың жалпыұлттық жоспары, атап айтқанда, «Өңірлерде жергілікті бюджеттен 7-20-25 бағдарламасы бойынша жеңілдетілген ипотека бойынша бастапқы жарналарды ішінара субсидиялау тетіктерін әзірлеу және іске қосу» 53-тармақ. үшін бюджет білікті мұғалімдер, дәрігерлер, полицейлер және басқа да сұранысқа ие мамандар» бағдарламасы қараша айында жүзеге асырылуы тиіс.
Дереккөз: Ranking.kz
